Ülke Profilleri
Fas
FasFas Krallığı Kuzey Batı Afrika'da bulunur ve Cezayir sınırındadır. Fas’ın nüfusu 36 milyondur, GSYH’ı 109 Milyar dolardır. Fas, Arap Birliği, Akdeniz Birliği ve Afrika Birliği üyesidir.
Fas, 1956'da Fransa ve İspanya'dan bağımsızlık kazandı. Fas'ın resmi dili Arapça’dır ve Fransızca yaygın olarak konuşulan bir yabancı dildir. Başkenti Rabat, Kazablanka ise en büyük şehridir. Fas, Batı Sahra bölgesinde siyasi çatışmalara sahip ve Batı Sahara topraklarının %70'ine sahip.
Fas’ın ana ticaret ortakları İspanya ve Fransa’dır. Ticaret hacminin yaklaşık %40'ı bu iki ülkededir. Türkiye, Fas ticaretinde önemli bir oyuncu olup, hem ihracatta hem de ithalatta toplam ticaret hacminin %4'ünü oluşturuyor. Birçok Avrupalı şirket Fas'ın tekstil ve otomotiv sektörüne doğrudan yabancı yatırım yapıyor. Ülke, her sektörde çok çeşitli ihracat ve ithalata sahiptir.
Türkiye ve Fas’ın Osmanlı İmparatorluğu’ndan beri tarihi ilişkileri var. Fas ve Türkiye, 2006'dan bu yana, Türk şirketlerinin ürünlerini tarifesiz ihraç etmelerine yardımcı olan serbest ticaret anlaşmasına sahipler. Fas'a yatırım yapan birçok Türk şirketi var ve aynı zamanda Türkiye-Fas İşadamları Derneği'ni (TÜFİAD) kurdu. Türk ihracatının çoğu, otomobil, motor, demir blok ve kamyon gibi otomotiv endüstrisinde yoğunlaşmaktadır.
Aşağıda Fas'ın bilgi formunu, makroekonomik görünümünü ve Türkiye ile ticari ilişkilerini görebilirsiniz.
Ülkeye genel bakış
- Başkent
- Rabat
- Resmî dil
- Arabic
- Nüfus
- 36 million
- GSYİH
- $109 billion
- Kişi başına GSYİH
- $3,007
- İnsani Gelişme Endeksi
- 0.667
- İlk 3 ithalat ortağı
- Spain, France, China
- İlk 3 ihracat ortağı
- Spain, France, Germany
- İlk 3 ithalat ürünü
- Refined Petroleum, Cars, Wheat
- İlk 3 ihracat ürünü
- Cars, Fertilizers, Insulated Wire
- Ticaret dengesi
- -$12.5B in net imports
Kaynak: İstanbul Afrika Ticaret Şirketi, Afrika Ekonomi Raporu (2019). Yayımlandığı haliyle, 2017 verilerine dayanmaktadır.
Fas: pratik ticaret rehberi
Türkiye ile bu pazar arasındaki bir sevkiyatın neye ihtiyaç duyduğu, malların oraya nasıl ulaştığı ve imzadan önce nelerin netleştirilmesi gerektiği.
- Başlıca limanlar
- Tanger Med, Casablanca, Agadir
- Para birimi
- Fas dirhemi (MAD)
- Ticaret blokları
- AfCFTA, GAFTA, AMU
- Türkiye ile ticaret anlaşması
- Yürürlükte serbest ticaret anlaşması var: menşe ispatıyla Türk menşeli ürünlerde tercihli gümrük vergisi
Fas için özel
- Fas teknik düzenlemelerine tabi sanayi ürünleri, ürüne göre ya Türkiye'de Uygunluk Belgesi düzenleyen onaylı bir kuruluşça ya da varışta uygunluk kontrolünden geçer.
Standart belgeler
- Ticari fatura ve çeki listesi
- Konşimento veya hava yolu taşıma senedi
- Türk ticaret odasınca düzenlenen menşe şahadetnamesi
- Teslim şekli sigortayı içeriyorsa sigorta poliçesi (CIF, CIP)
- Anlaşma oranından yararlanmak için tercihli menşe ispatı (EUR.1 veya menşe beyanı)
İmzalamadan önce
- Karşı tarafı kontrol edin: sicil, faaliyet ve referanslar
- Ödeme yapısını riske göre seçin: peşin veya kısmi ödeme, vesaik mukabili ya da akreditif
- Üretim başlamadan önce ürününüzün bu pazarda belge veya kayıt gerektirip gerektirmediğini teyit edin
Son gözden geçirme: Ekim 2026. Gereklilikler değişir: sevkiyattan önce ürününüz için güncel kuralları nakliyecinizle, alıcının gümrük müşaviriyle veya bizimle teyit edin.
Türkiye'nin bu pazara ihracatı
Kaynak: İstanbul Afrika Ticaret Şirketi, Afrika Ekonomi Raporu. Yayımlandığı haliyle.
2008
1.096 milyon dolar
İlk 10 ürün toplamın %56,9 kadarını oluşturuyor.
| Ürün | Toplamdaki payı |
|---|---|
| Semi-Finished Iron | 24,7% |
| Iron Blocks | 9,2% |
| Cars | 4,3% |
| Heavy Pure Woven Cotton | 4% |
| Light Rubberized Knitted Fabric | 3,2% |
| Raw Iron Bars | 3,1% |
| Industrial Furnaces | 2,2% |
| Light Pure Woven Cotton | 2,2% |
| Tractors | 2,1% |
| Refrigerators | 1,9% |
2017
1.646 milyon dolar
İlk 10 ürün toplamın %36,6 kadarını oluşturuyor.
| Ürün | Toplamdaki payı |
|---|---|
| Cars | 9,7% |
| Spark-Ignition Engines | 5% |
| Iron Blocks | 4% |
| Delivery Trucks | 3,2% |
| Jewellery | 3,1% |
| Heavy Pure Woven Cotton | 2,5% |
| Vehicle Parts | 2,5% |
| Refrigerators | 2,5% |
| Hand-Woven Rugs | 2% |
| Rubber Tires | 2% |
Sıkça sorulan sorular
- Fas: Türkiye bu pazara ne ihraç ediyor?
- 2017 yılında Türkiye'nin bu pazara ihracatı 1.646 milyon dolar olarak gerçekleşti. En büyük on ürün grubu bu toplamın %36,6 kadarını oluşturdu; başlıcaları Cars; Spark-Ignition Engines; Iron Blocks.
- Fas: başlıca ticaret ortakları kimlerdir?
- En büyük üç ithalat ortağı: Spain, France, China. En büyük üç ihracat ortağı: Spain, France, Germany.
- Fas: bu ülke ne ithal ediyor?
- En büyük üç ithalat ürünü: Refined Petroleum; Cars; Wheat. En büyük üç ihracat ürünü: Cars; Fertilizers; Insulated Wire.
- Fas: ekonominin büyüklüğü nedir?
- Nüfus 36 million, GSYİH $109 billion, kişi başına $3,007. İnsani Gelişme Endeksi 0.667.
- Fas: dış ticaret fazlası mı veriyor, açık mı?
- Dış ticaret dengesi: -$12.5B in net imports.
- Fas: Türkiye'den gelen mallar hangi limanlardan girer?
- Başlıca limanlar: Tanger Med, Casablanca, Agadir.
- Fas: Türkiye'den bir sevkiyat standart belgelerin ötesinde neye ihtiyaç duyar?
- Fas teknik düzenlemelerine tabi sanayi ürünleri, ürüne göre ya Türkiye'de Uygunluk Belgesi düzenleyen onaylı bir kuruluşça ya da varışta uygunluk kontrolünden geçer.
- Fas: Türk ürünleri tercihli gümrük vergisinden yararlanır mı?
- Evet. Türkiye ile Fas arasında yürürlükte bir serbest ticaret anlaşması vardır; sevkiyat menşe ispatı taşıdığında şartları sağlayan Türk menşeli ürünler tercihli oranlarla girebilir.
Diğer ülke profilleri
İnceleyen: Burak Unal, Director of African Markets