Türkiye'den Tanzanya'ya İhracat Nasıl Başlanır: Pratik Rehber

Türkiye'den Tanzanya'ya ihracat, iki temel unsurla başlar: pazarda kimin ne satın aldığına dair net bir tablo ve ilk siparişin birlikte yol alacağı belgeler. Bu rehber ikisini de adım adım ele alır, böylece bir sevkiyatı gözünüz açık şekilde planlayabilirsiniz. Tanzanya, kendi halkına ve arkasındaki birkaç karasal komşusuna hizmet veren, Dar es Salaam Limanı'nda derin su geçişine sahip kıyı bir Doğu Afrika ekonomisidir.

Bu rotaya ilk kez bakan Türk üreticilere ve ihracatçılara danışmanlık veriyoruz ve karşımıza her seferinde aynı sorular çıkıyor: ne satılıyor, mallar hangi evrakla yol alıyor, süreç ne kadar sürüyor ve ihracatçının kontrol edemediği kısımlara kim karar veriyor. Bu rehber bu soruları gerçekte ortaya çıktıkları sırayla yanıtlar.

Baştan sona şu iş bölümünü aklınızda tutun. Biz ticari ve evrak tarafında danışmanlık veriyoruz. Gümrük, tarife ve sertifikasyon kararları Tanzanya makamlarına ve onların Türk muadillerine aittir; anlaşmanın kendisi ise size ve alıcınıza aittir. Bu ayrım, ilk sevkiyattan itibaren beklentileri doğru yerde tutar.

Türkiye'den Tanzanya'ya İhracat Nasıl Başlar?

Türkiye'den Tanzanya'ya ihracat, bir konteyner rezervasyonu yapmadan önce dört unsurun yerinde olmasıyla başlar:

• doğru tarife sınıflandırmasına sahip bir ürün;
• fiyat ve teslimat şartlarını yazılı olarak kabul etmiş bir alıcı;
• mallarla tam olarak eşleşen bir evrak seti;
• bir nakliyeci ile rezerve edilmiş bir navlun rotası.

Bu dört unsur birbirine bağlıdır: yanlış sınıflandırılmış bir ürün doğru fiyatlanmış olsa bile yanlış vergiyle karşılaşır, yazılı olmayan bir anlaşma ise ilk anlaşmazlıkta hızla dağılır. Tecrübemize göre sınıflandırma kodu, ilk kez ihracat yapanların çoğunun bir hafta kaybettiği noktadır, çünkü bu kod alıcının ödeyeceği vergiyi ve malların ihtiyaç duyacağı sertifikaları belirler. Bunu erkenden Türkiye'deki gümrük müşavirinizle netleştirin, ardından varışta ithalatçının gümrükleme acentesinin beklediğiyle karşılaştırın.

Herhangi bir şey yola çıkmadan önce Incoterms kuralını kararlaştırın. CIF şartlarındaki bir ilk sipariş, Tanzanya limanına kadar olan maliyeti ve navlunu size yükler; FOB ise malları Türk limanında teslim eder ve deniz navlununu alıcıya bırakır. Hiçbiri diğerinden daha doğru değildir; önemli olan her iki tarafın da sözleşmeyi aynı şekilde okumasıdır, çünkü yanlış okunan bir Incoterm, bir ilk sevkiyatın iki uçtan birinde takılmasının en yaygın nedenlerinden biridir.

Türkiye Tanzanya Ticaret Rotasında Hangi Ürünler Hareket Ediyor?

Türkiye Tanzanya ticaret rotası büyük ölçüde Türkiye'den gelen imal edilmiş ve işlenmiş ürünleri taşır; son verilerde bu listeye maya, römork, gübre ve demir çelik ürünleri öncülük ediyor. 2017 itibarıyla, Afrika Ekonomik Raporumuzun kapsadığı son yıl olarak, Türkiye'nin Tanzanya'ya ihracatı yaklaşık 99 milyon dolar değerindeydi; bu rakam 2008'de yaklaşık 79 milyon dolardan yükselmişti. 2017'de ilk on ürün bu ticaretin yüzde 45,5'ini oluşturuyordu; bu, 2008'de ilk onun aldığı yüzde 72,8'lik paydan daha geniş bir dağılımdır ve rotadaki ürün yelpazesinin genişlediğini gösterir.

Yine aynı 2017 verilerine göre, en büyük kalemler yüzde 9,7 ile maya ve yüzde 8,8 ile römorklardı; bunları azotlu gübreler ve çeşitli demir çubuk kategorileri izliyordu. Türkiye'nin Tanzanya'ya ihracatı için bu örüntü bir sınır değil, faydalı bir yön göstergesidir: pazarın Türk sınai ve işlenmiş gıda girdilerini zaten kabul ettiğini gösterir, ki bunu kanıtlamak genellikle en zor şeydir. Bu rakamlar bir tavan değil bir başlangıç noktasıdır: Tanzanya'nın ithalat ihtiyaçları yıllar içinde değişir ve bugünün fırsatları 2017 verisinin ötesine geçebilir. Kendi ürününüzün nereye oturduğunu test etmek için talep ve rakip tedarikçiler üzerine odaklı bir masa başı araştırması kendini amorti eder; bu tam olarak sektör ve ürün incelemesi çalışmamızın amacıdır.

Aynı raporda, 2017 itibarıyla Tanzanya'nın kendisi yaklaşık 52 milyar dolarlık bir GSYİH'ye, yaklaşık 58 milyon nüfusa ve kişi başına yaklaşık 936 dolarlık bir GSYİH'ye sahipti; başlıca ithalat ortakları ise Çin, Hindistan ve Birleşik Arap Emirlikleri olarak listeleniyordu. Daha kapsamlı tabloyu Tanzanya ülke profilimizde görebilirsiniz; bir tahmin oluşturmadan önce güncel rakamlar için mutlaka bugünkü bir kaynağı kontrol edin.

Türkiye'den Tanzanya'ya İhracat İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Tanzanya için ihracat belgeleri temelde bir ticari fatura, bir çeki listesi, bir konşimento veya hava yük senedi, bir menşe şehadetnamesi ve malların gerektirdiği ürüne özgü sertifikalardan oluşur. İhracatçı faturayı ve çeki listesini hazırlar, navlun acentesi veya deniz yolu şirketi taşıma belgesini düzenler, bir Türk ticaret odası ise menşe şehadetnamesini verir. Tanzanya ayrıca birçok düzenlemeye tabi ürün için varış noktası uygunluk değerlendirmesi uyguluyor, bu yüzden ürününüzün Türkiye'den çıkmadan önce bir uygunluk sertifikasına ihtiyaç duyup duymadığını alıcının gümrükleme acentesiyle teyit edin.

Tanzanya için ihracat belgeleri, konteyner rezervasyonundan önce birbiriyle tutarlı olmalıdır: alıcının adı, mal tanımı, miktarlar ve değerler fatura, çeki listesi ve taşıma belgesi boyunca birebir aynı okunmalıdır, çünkü Tanzanya gümrüğü, tıpkı her gümrük idaresi gibi, belgeler arasındaki bir uyuşmazlığı malları alıkoyma nedeni sayar. Küçük bir yazım farkı, örneğin bir belgeden diğerine farklı kısaltılmış bir şirket unvanı bile, gümrük memurunun elindeki dosyayı sorgulamasına yeter. Bu belgelerin hiçbirini biz düzenlemiyoruz; seti bir araya getirmenize ve varış noktasının beklentileriyle karşılaştırmanıza yardımcı oluyoruz, ki ithalat ve ihracat danışmanlığımızın devreye girdiği yer burasıdır.

Dar es Salaam'a Mal Gönderimi Nasıl İşliyor?

Çoğu ilk sipariş için Dar es Salaam'a mal gönderimi, Mersin veya İstanbul gibi bir Türk limanından ülkenin başlıca kapısı olan Dar es Salaam Limanı'na deniz konteyneri anlamına gelir. Tam konteyner yükü doğrudan ya da bir aktarma merkezi üzerinden seyreder, daha küçük bir sipariş ise diğer yüklerle yer paylaşarak konteyner altı yük olarak taşınır; bu seçenek maliyeti düşürür ama ek elleçleme noktaları nedeniyle transit süresini biraz uzatabilir. Acil veya yüksek değerli mallar için havayolu taşımacılığı da mevcuttur, ama Türkiye'den Tanzanya'ya yapılan ihracatların çoğunda hacmi taşıyan deniz yoludur, çünkü maliyeti taşıyan da odur.

Zaman çizelgesini evrak işlerine değil, deniz ayağına göre planlayın: Dar es Salaam'a mal gönderimi genellikle kapıdan limana birkaç hafta sürer, güzergaha ve geminin aktarma yapıp yapmadığına bağlı olarak; bu süreyi belirleyen deniz yolu şirketidir, biz değil. Biz bir ticaret danışmanlığıyız, yük taşımıyoruz ve gümrükleme yapmıyoruz; bu yüzden navlunu kendimiz teklif etmek yerine bir nakliyeciyi doğru şekilde bilgilendirmenize ve tekliflerini okumanıza yardımcı oluyoruz.

İlk Sevkiyatın Maliyeti Nedir ve Ne Kadar Sürer?

Bir ilk sevkiyatın maliyeti; malların bedeli, Türkiye içi iç nakliye, deniz navlunu, sigorta ve Tanzanya makamlarının varışta uyguladığı vergi ve resimlerin toplamıdır, zaman çizelgesi ise siparişten teslimata genellikle birkaç haftadan birkaç aya kadar sürer. Kontrol ettiğiniz kısımlar ex works fiyatı ve Türkiye tarafındaki lojistiktir; makamların kontrol ettiği kısımlar ise Tanzanya'daki gümrük değeri üzerinden değerlendirilen ithalat vergisi, KDV ve varsa özel tüketim vergisidir. Sigorta genellikle ihmal edilir, oysa deniz yolunda hasar veya kayıp riskini karşılayan tek kalemdir. Bir vergi sürprizinin ilk anlaşmayı bozan şey olduğunu unutmadan, alıcının gümrükleme acentesinden erkenden bir teslim maliyeti tahmini isteyin.

İlk siparişe küçük bir tampon payı ekleyin ve onu bir pilot uygulama olarak ele alın. Tecrübemize göre yeni bir rotadaki ilk sevkiyat, size gerçek zaman çizelgesi ve gerçek evrak sürtünmesi hakkında herhangi bir planlamadan daha fazlasını öğretir; bu yüzden sorunsuz ilerleyen mütevazı bir ilk sipariş, alıkonulan büyük bir siparişten daha değerlidir. Bu bütçeleme alışkanlığı ve pilot yaklaşımı, ileride hacmi artırdığınızda da işinize yarar, çünkü aynı disiplin daha büyük siparişlerde de geçerlidir. Faydalı bir karşılaştırma, aynı cevap-önce disiplininin belgelerde geçerli olduğu başka bir Doğu Afrika pazarına, Etiyopya'ya olan ihracat rehberimizdir.

Türkiye'den Tanzanya'ya ihracat, ilk siparişi kontrollü bir test olarak ele alan ihracatçıyı ödüllendirir: iyi sınıflandırılmış bir ürün, kendi içinde tutarlı bir evrak seti, açıkça kararlaştırılmış bir Incoterm ve deniz sevkiyatına dair gerçekçi bir bakış açısı. Türkiye Tanzanya ticaret rotası zaten açık ve genişliyor; daha derin arka plan bilgisi Tanzanya ve Türkiye ticaret ve yatırım rehberimizde yer alıyor. Belirli bir sevkiyatı planlamaya hazır olduğunuzda, danışmanlarımız kısa bir mesaj uzaklıktadır.

Türkiye ve Afrika Arasında Ticaret mi Planlıyorsunuz?

İstanbul Afrika Ticaret Şirketi, 2016 yılından bu yana Türkiye ve Afrika genelindeki işletmelerin tedarikçi bulmasına, iş ortaklarını doğrulamasına ve ticaret yolları kurmasına yardımcı olan, İstanbul merkezli bir ticaret danışmanlık şirketidir. İthalat ve ihracat danışmanlığı, sektör ve ürün incelemesi, sözleşmeli fason üretim ve ticaret stratejisi geliştirme konularında danışmanlık veriyoruz. Kendi planlarınızı konuşmak için +90 532 669 30 50 numarasından bizi arayın veya WhatsApp üzerinden yazın, contact@istanbulafrica.com adresine e-posta gönderin ya da Merkez Mahallesi Hasat Sokak No:12a, 34384 Şişli/İstanbul adresinde bizi ziyaret edin. Bir sonraki sevkiyatınız veya tedarik kararınız için bizimle iletişime geçin.

Sıkça Sorulan Sorular

Küçük bir ilk sipariş için Türkiye'den Tanzanya'ya ihracat yapmaya değer mi?

Evet, küçük bir ilk sipariş, onu bir kâr merkezi değil bir pilot uygulama olarak ele aldığınızda değerli olabilir. Sorunsuz gümrükten geçen mütevazı bir sevkiyat, daha büyük hacimlere geçmeden önce evrak setinizi ve alıcınızın gümrükleme sürecini test eder.

Türkiye'den Tanzanya'ya ihracat yapmak için menşe şehadetnamesine ihtiyacım var mı?

Çoğu sevkiyat, bizim değil bir Türk ticaret odasının düzenlediği bir menşe şehadetnamesine ihtiyaç duyar. Alıcınızın gümrükleme acentesi, ürününüz için ek bir uygunluk sertifikası gerekip gerekmediğini teyit edecektir.

Türk malları Tanzanya'da genellikle hangi limana ulaşır?

Türk malları Tanzanya'ya genellikle deniz yoluyla, ülkenin başlıca kapısı olan Dar es Salaam Limanı'na ulaşır. Buradan gümrükten geçer ve iç bölgelere ya da komşu karasal pazarlara doğru hareket eder.

Türkiye'den Tanzanya'ya nakliye ne kadar sürer?

Deniz yoluyla genellikle bir Türk limanından Dar es Salaam'a birkaç hafta sürer, bu süre güzergaha ve olası aktarmaya bağlıdır. Bu geçiş süresini biz değil, deniz yolu şirketi ve gemi programı belirler.

İstanbul Afrika Ticaret Şirketi mallarımı Tanzanya gümrüğünden geçirebilir mi?

Hayır, yük taşımıyoruz ve gümrükleme yapmıyoruz. Biz bir ticaret danışmanlığıyız: belgeler ve süreç konusunda danışmanlık veriyoruz, gümrük ve tarife kararları ise Tanzanya makamlarına aittir.

İstanbul Afrika Ticaret Şirketi Hakkında

İstanbul Afrika Ticaret Şirketi, 2016 yılında kurulmuş, Şişli, İstanbul merkezli bir ticaret danışmanlık şirketidir. Türkiye ve 20 Afrika pazarındaki ithalatçı, ihracatçı, üretici ve distribütörlerle çalışıyoruz; Gana, Uganda ve Zimbabve'de sahada pazar sorumlularımız bulunuyor. Hizmetlerimiz ithalat ve ihracat danışmanlığı, sektör ve ürün incelemesi, sözleşmeli fason üretim ve ticaret stratejisi geliştirmeyi kapsar. Sitemizde Afrika ülke profillerimize ve sektör rehberlerimize göz atabilir ya da danışmanlarımıza contact@istanbulafrica.com ve +90 532 669 30 50 üzerinden ulaşabilirsiniz.

İstanbul Afrika Ticaret Şirketi yalnızca ticaret danışmanlığı hizmeti verir. Nakliye komisyoncusu, gümrük müşaviri, denizcilik hattı, banka, hukuk bürosu, kamu kurumu veya belgelendirme kuruluşu değiliz. Yük taşımıyor, gümrükleme yapmıyor, ticaret finansmanı sağlamıyor, izin, lisans veya sertifika düzenlemiyoruz. Gümrük, tarife, belgelendirme ve mevzuat kararları ilgili ülkelerin yetkili makamlarına aittir. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır ve yazıldığı tarih itibarıyla geçerlidir. Kurallar, tarifeler ve maliyetler değişir; harekete geçmeden önce kendi durumunuza ilişkin ayrıntıları ilgili makamla veya danışmanlarımızla doğrulayın.